عبد الحسين نوايى
47
دولتهاى ايران از آغاز مشروطيت تا اولتيماتم ( فارسى )
كابينهء دوم نظام السلطنه كابينهء اول حسينقلى خان نظام السلطنه كه پنجمين كابينهء مشروطيت ايران بهشمار مىرود ، در روز 16 ذيقعده 1325 ، در گيرودار آشوب ميدان توپخانه ، معرفى گرديد و تا روز 25 محرم 1325 يعنى همان روزى كه حادثهء بمب افكندن به كالسكهء محمد على شاه روى داد بر سر كار بود . پنج روز قبل از ماجراى بمب افكندن به كالسكهء شاه ، در تاريخ 20 محرم 1326 ، واقعهء غمانگيزى براى نظام السلطنه رئيس الوزرا اتفاق افتاد كه ضربت عظيمى به روح رئيس الوزراى پير وارد ساخت و آن واقعهء فوت پسر جوان 22 سالهء او به نام ميرزا حسين خان بود كه تازه پس از فراغ از تحصيلات در لندن به تهران بازگشته بود . فوت اين جوان چنان بر نظام السلطنه گران آمد كه بيش از پنج ماه پس از اين واقعه زنده نماند . معهذا در اين پنج ماه هم كه در قيد حيات بود مدتى از آن را زمامدار كشور بود . در روز 26 محرم 1326 ، وى هيئت دولت دوم خود را كه ششمين كابينهء مشروطيت ايران بهشمار مىرود تشكيل داد و طى نطقى به شرح زير به مجلس معرفى نمود : « رئيس الوزرا - شاهزاده ظفر السلطنه در وزارت جنگ ابقا شدهاند . و همچنين